Parki narodowe to obszary o niepowtarzalnych walorach przyrodniczych i naukowych. Są finansowane z budżetu państwa, jednak środki te nie zawsze wystarczają na realizację wszystkich zadań, jakie stoją przed parkami – zwłaszcza tych związanych z ochroną lasów, infrastrukturą czy wykupem gruntów.

Fundusz leśny dla parków

Z pomocą przychodzi fundusz leśny, a dokładniej jego subkonto. Są tam gromadzone środki z należności, kar i opłat związanych z wyłączeniem gruntów leśnych z produkcji oraz odszkodowań z tytułu przedwczesnego wyrębu drzewostanów (na podstawie przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych). Zgodnie z ustawą o lasach środki funduszu leśnego mogą być przeznaczane m.in. na wsparcie parków narodowych.

Największe wsparcie: przykłady

Liderem w pozyskiwaniu środków z funduszu leśnego jest Kampinoski Park Narodowy. Łącznie od 2012 roku otrzymał ponad 70,2 mln zł. Dzięki temu wsparciu realizowano zadania z ochrony przeciwpożarowej, na przykład utrzymywano dojazdy pożarowe w stanie przejezdności czy zmodernizowano punkty czerpania wody. Z pieniędzy z funduszu finansowane były także zabiegi pielęgnacyjne w obszarach ochrony czynnej, remonty i montaż infrastruktury turystycznej, w tym wiat, a także utrzymanie polan wypoczynkowych, parkingów i zaplecza sanitarnego.

Wiceliderem w pozyskiwaniu środków jest Park Narodowy Gór Stołowych. W latach 2012–2025 było to łącznie 32,3 mln zł. Ze wsparciem funduszu park realizował różnorodne projekty: od wywozu nieczystości, przez gospodarkę leśną, po inwestycje turystyczne.

Istotnym działaniem, na które park otrzymywał środki z Lasów Państwowych, była przebudowa drzewostanów. Dominujący w ich składzie świerk jest zastępowany drzewami gatunków odpowiednich dla siedliska. Dzięki wsparciu park sfinansował też badania naukowe. Zespół prof. Andrzeja Jagodzińskiego, dyrektora Instytutu Dendrologii PAN w Kórniku, przebadał pod względem florystycznym i mykologicznym dwie niewielkie doliny na tamtym obszarze. W ramach kolejnych badań naukowcy analizowali źródliska – miejsca, w których wypływa woda podziemna. To szczególnie istotne w kontekście zmiany klimatu.

Co będzie się działo w 2026 roku

W tym roku do parków narodowych trafi niemal 50 mln zł. Lasy Państwowe podpisały z 22 parkami umowy na realizację zróżnicowanych działań, dostosowanych do ich potrzeb. Na przykład Kampinoski Park Narodowy będzie m.in. zwalczał gatunki obce. W Słowińskim Parku Narodowym powstaną nowe pomosty widokowe na Jeziorze Łebsko. Park inwestuje także w nowe technologie – kupi drona z kamerą termowizyjną oraz system do monitoringu przyrodniczego i badań naukowych. Z kolei w Parku Narodowym Gór Stołowych zostanie wyremontowana droga dojazdowa do labiryntu „Błędne Skały”.

Efekty widoczne w lesie

Gdzie można zobaczyć efekty wsparcia funduszu leśnego? W każdym parku narodowym. A o tym, że dany obiekt został zrealizowany dzięki wsparciu Lasów Państwowych, informują tabliczki umieszczone przy elementach infrastruktury turystycznej – takich jak wiaty, tablice czy drogi przeciwpożarowe.

Wyremontowane szlaki to dla odwiedzających większe bezpieczeństwo i komfort. Dla przyrody – lepsza ochrona.